Projekt Konstytucji Rzeczpospolitej Sarmackiej, zapraszam do konsultacji, dyskusji i przesyłania porad :) Liczę m.in. na głos @hallmann
Preambuła
W imię dawnej chwały Obojga Narodów, my, obywatele Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Sarmackiej — panowie ziemscy, posłowie i wolni ludzie tej domeny — pomni złotej wolności przodków, a wiedzeni pragnieniem ładu, sprawiedliwości i wspólnego dobra, ustanawiamy niniejszą Konstytucyię jako prawo najwyższe naszej wspólnoty.
Niech będzie ona fundamentem, na którym Sejm będzie wydawać ustawy, Korona sprawować rządy, a Sąd wymierzać sprawiedliwość — tak aby żadna władza nie urosła nad prawo, ani żaden obywatel nie był sądzony bez prawa, bo pod prawem wolność prawdziwa, bez sprawiedliwości niewola jest.
TYTUŁ I — O RZECZYPOSPOLITEJ
Art. 1. Rzeczpospolita Sarmacka jest dobrowolną wspólnotą obywateli prowadzących symulację dawnej Rzeczypospolitej w domenie cyfrowej, opartej o łańcuch Hive, jako cele nadrzędne stawiając sobie odkrywanie, dzielenie się i praktykowanie wiedzy o I Rzeczpospolitej możliwie poprzez zabawę.
Art. 2. Źródłem władzy jest ogół obywateli — sprawujący ją przez swoich przedstawicieli oraz przez Koronę. Żadna władza nie pochodzi z innego źródła niż prawo. Jedynym ograniczeniem prawa jest aktualna architektura systemu.
Art. 3. Konstytucja jest prawem najwyższym. Ustawy, edykty i wyroki sprzeczne z nią są nieważne w zakresie tej sprzeczności. Czego Konstytucja nie rozstrzyga, rozstrzygają ustawy.
TYTUŁ II — O OBYWATELACH
Art. 4. (Obywatelstwo) Obywatelem jest posiadacz konta Hive, który włada w Rzeczypospolitej parcelą z Dworkiem wzniesionym co najmniej do pierwszego poziomu. Obywatelstwo nabywa się przez objęcie ziemi, traci — przez jej utratę/zbycie.
Art. 5. (Wolności) Każdemu obywatelowi przysługują wolności:
- głosu — udział w sejmikach i prawo wyboru na posła;
- ziemi — nabywania, dzierżenia i zbywania parceli oraz wznoszenia na niej budowli;
- handlu — swobodnej wymiany dóbr w granicach prawa;
- słowa — wypowiedzi w domenie, z poszanowaniem prawa i obyczaju.
Art. 6. (Powinności) Obywatel winien jest Rzeczypospolitej: opłacanie podatków uchwalonych prawem, dbałość o powierzoną ziemię oraz przestrzeganie Konstytucji i ustaw.
Art. 7. (Zawieszenie i utrata) Prawa obywatelskie ulegają zawieszeniu wskutek popadnięcia majątku w ruinę (zaniechanie gospodarowania) — na zasadach określonych ustawami — oraz wskutek banicji (Tytuł VI). Przywrócenie praw następuje przez odbudowę majątku lub zniesienie banicji.
TYTUŁ III — O WŁADZACH RZECZYPOSPOLITEJ
Art. 8. (Trójpodział) Władzę w Rzeczypospolitej sprawują rozdzielnie:
- Korona — władza wykonawcza;
- Sejm z sejmikami — władza ustawodawcza;
- Sąd — władza sądownicza.
Art. 9. (Korona) Korona sprawuje bieżący zarząd Rzeczypospolitej: wydaje edykty, zarządza skarbem państwa, wnosi pod obrady Sejmu podatki i ustawy, oraz strzeże ciągłości państwa. Korona działa w granicach prawa i pod jego sądem.
Art. 10. (Sejmik i Sejm) Obywatele każdego województwa wybierają na sejmiku swojego posła. Posłowie zgromadzeni tworzą Sejm Walny, który stanowi ustawy i rozstrzyga o podatkach. Tryb wyborów, kadencji i głosowań określają ustawy oraz zasady gry.
Art. 11. (Sąd) Sprawiedliwość wymierza instancja sądownicza. Do niej należy:
- orzekanie w sprawach przewin określonych ustawami;
- rozpoznawanie odwołań od banicji;
- czuwanie nad zgodnością wyroków z Konstytucją. Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. Ustrój, skład i tryb Sądu określa ustawa szczegółowa.
Art. 12. (Rody) Obywatele mają prawo zrzeszania się w Rody. Rodom — na zasadach określonych ustawą — przysługiwać będzie inicjatywa ustawodawcza na równi z Koroną. Do czasu jej nadania inicjatywę sprawuje wyłącznie Korona.
TYTUŁ IV — O STANOWIENIU PRAW
Art. 13. (Ustawy) Prawem szczegółowym Rzeczypospolitej są ustawy, uchwalane przez Sejm. Ustawa nie może być sprzeczna z Konstytucją. Każda ustawa jest jawna i utrwalona w łańcuchu Hive.
Art. 14. (Inicjatywa) Inicjatywa ustawodawcza przysługuje Koronie, a po wejściu w życie ustaw o rodach — także rodom. Inne podmioty mogą uzyskać inicjatywę jedynie mocą ustawy.
Art. 15. (Tryb) Ustawę uchwala Sejm większością głosów posłów przy zachowaniu kworum. Zasady kworum, większości i czasu obrad określają reguły gry i ustawy. Jednomyślność posłów rozstrzyga sprawę natychmiast.
Art. 16. (Nic o nas bez nas) O sprawach Rzeczypospolitej stanowi się za wiedzą jej przedstawicieli. Korona nie nakłada nowych podatków ani trwałych ciężarów na obywateli z pominięciem Sejmu, chyba że Konstytucja lub ustawa stanowi inaczej.
TYTUŁ V — O ZIEMI, GOSPODARSTWIE I SKARBIE
Zasady ogólne. Stawki, koszty, wzory i mechaniki określa specyfikacja gry oraz ustawy szczegółowe.
Art. 17. (Własność ziemska) Podstawą stanu obywatelskiego jest parcela. Obywatel włada nią swobodnie — gospodaruje, wznosi budowle, zakłada wioski, zbywa i nabywa — w granicach prawa, pierwotny zakup parcelu wyłącznie od @sarmatia.app.
Art. 18. (Moneta) Podstawą obrotu jest HBD, wyrażane w domenie w monecie dawnej Rzeczypospolitej (dukat, talar, złoty, grosz, boratynka). Moneta jest jedna, choć w wielu postaciach.
Art. 19. (Skarb i podatki) Rzeczpospolita utrzymuje Skarb Korony, zasilany podatkami uchwalonymi prawem, oraz innymi działaniami Korony w obrębie blokchainu Hive. Rodzaje podatków, ich stawki oraz powinności roczne (jako kwarciany) określają ustawy. Podatek nieuchwalony nie obowiązuje.
TYTUŁ VI — O BANICJI I KARNOŚCI
Art. 20. (Banicja) Najwyższą karą w Rzeczypospolitej jest banicja — wyciszenie obywatela w domenie i zawieszenie jego praw publicznych. Banicja nie pozbawia obywatela prawa do odwołania.
Art. 21. (Banicja administracyjna) Korona lub jej urzędnicy mogą orzec banicję bez uprzedniego wyroku jedynie w przypadkach:
- łamania prawa powszechnego (prawa polskiego);
- spamu lub innego rażącego nadużycia domeny. Banicja taka jest natychmiast zaskarżalna do Sądu.
Art. 22. (Banicja sądowa) Za przewiny określone ustawami szczegółowymi — w tym przewiny lekkie — banicję lub karę łagodniejszą orzeka Sąd. Nie ma kary bez ustawy: nikt nie odpowiada za czyn, którego ustawa nie zabraniała w chwili popełnienia.
Art. 23. (Prawo do odwołania) Każdy ukarany ma prawo wnieść odwołanie do instancji sądowniczej. Sąd może banicję utrzymać, złagodzić albo znieść. Tryb odwołania określa ustawa.
Art. 24. (Proporcjonalność) Kara winna odpowiadać wadze przewiny. W razie wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.
TYTUŁ VII — O Stosunkach Zagranicznych
Art. 25. Bieżące prowadzenie polityki zagranicznej w tym zwłaszcza powoływanie i przyjmowanie ambasadorów leży w kompetencji króla.
Art. 26. Kierunki strategiczne, w tym decyzja o podpisaniu lub rozwiązaniu umów, a także wypowiadanie i zawieranie pokoju musi zostać zatwierdzone ustawą Sejmową.
TYTUŁ VIII — O ZMIANIE KONSTYTUCJI
Art. 27. (Zmiana) Zmiana Konstytucji wymaga ustawy uchwalonej bez sprzeciwu Sejmu oraz zgody Korony. Do czasu jej uchwalenia zmian dokonuje Założyciel domeny jako depozytariusz ustroju.
Postanowienia końcowe
Art. 28. (Wejście w życie) Konstytucja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia w domenie i utrwalenia w łańcuchu Hive.
Art. 29. (Rozgraniczenie) Niniejsza Konstytucja reguluje zasady gry w Rzeczypospolitej. Spraw technicznych serwisu, ochrony danych osobowych (RODO), płatności i odpowiedzialności usługodawcy nie reguluje — należą one do osobnego Regulaminu Serwisu. W razie kolizji w sprawach pozagrowych pierwszeństwo ma Regulamin Serwisu.
Uchwalon w Warszawie, stolicy Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Sarmatia Mundi.
